Repo Nedir? Repo Türleri

Bireysel ya da kurumsal olmaları fark etmeksizin iki yatırımcıdan biri diğerine sabit getirili ve kısa vadeli bir menkul kıymeti satışının gerçekleştiği , fakat önceden belirtildiği üzre gelecek bir tarihte söz konusu menkul kıymetin tekrar satıcı tarafından satın alınacağının belirtildiği sözleşmelere “repurchase agreement” anlamına gelen “ geri satın alma sözleşmesi” yani Repo denilmektedir.

Geri alma taahhüdü ile yapılan satım işlemi şeklinde özetlenebilecek Repo işlemlerinde alım satım işlemi gören menkul kıymetler  devlet tahvilleri, banka bonoları, hazine bonoları, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Toplu Konut İdaresince ihraç edilen borçlanma senetleri ile piyasada ya da borsada işlem gören VDMK dışındaki diğer borçlanma senetlerini kapsamaktadır. Ayrıca repo işlemleri esnasında söz konusu menkul kıymetin alımı veya satımı gerekleştiğinde  söz konusu menkul kıymet yatırımcıya verilmemektedir. Bunun yerine söz konusu menkul kıymeti ki bu genellikle hazine bonusu olmaktadır. Bu sebeple TBMM  ya da IMKB Takas ve Saklama kurumlarında yönetmelik doğrultusunda muhafaza edilmektedir. Sözleşmede belirtilen süreç ya da başka bir deyişle Repo vadesi dolduğunda , alıcı olan tarafa makbuz ile birlikte nakit olarak ödeme yapılır. Bu ödeme iki farklı yöntem ile hesaplanmaktadır; Birincisi, söz konusu menkul değerin bu gün ki fiyatı üzerinden repo vadesi dolana kadar ki süreç için faiz eklenmek suretiyle hesaplanır. Diğer hesaplama yöntemi ise bu günkü piyasa koşulları, söz konusu menkul kıymetin değerini etkileyecek olası gündem gelişmeleri vs. göz önünde bulundurularak, söz konusu menkul kıymetin değeri tahmin edilerek repo vadesi üzerinden hesaplanarak elde edilir.

1980’li yılların son çeyreğinden bu yana finansal bir yatırım aracı olan Repo ekseriyetle kısa vadeli yatırımlar için uygundur.

Repo Türleri

*Düz Repo : Bir gerçek ya da tüzel kişi ,bir başka gerçek ya da tüzel kişiden menkul kıymet alıyor ve alım işleminden önce belirlenen süre sonunda ,  belirlenen bedelden menkul kıymet ilk sahibi tarafından geri satın alınıyorsa bu yapılan işlemin Düz Repo olduğunu gösterir.

*Ters Repo : Burada menkul kıymeti satın alan tarafın amacı vade sonunda menkul kıymeti geri satmaktır.

Fiktif Repo : 2 durumu kapsamaktadır;

a) Tek bir menkul kıymetin birden fazla alıcıya birden fazla işlem yapılarak satılması sonucu meydana gelir. Bu açığa satış durumunda menkul kıymeti alanlardan sadece bir tanesinin işlemi gerçek, diğerlerinin ise hayali kabul edilir.

b) Menkul kıymetin satışını yapan tarafın portföyünde bulunmasına rağmen işlem gerçekleştirilemez ise el değiştiren şey menkul kıymet değil onu temsil eden dekont veya makbuzdur.

*Sürekli Repo: Sözleşmede belirtilen vade sona erdiğinde repo vadesi otomatik olarak yenilenir. Özellikle gecelik repolarda ve kısa vadeli repolarda rastlanılan bu durum da herhangi bir tarafın ihbarı söz konusu değildir.

*Döviz Swapı Repolar: Uluslararası para birimleri yani dövizler ile yapılan repolardır.

*Vadeye Kadar Repo: Sözleşmede belirtilen vadenin sona ereceği tarih aynı zamanda repo faizinin ödeneceği tarihtir.

* Gecelik Repo: Valör tarihi ilk gündür, en son takas yani nikci ise hemen ertesi gün gerçekleşir.

*Açık Repo: Vadesi belirlenmemiş repolardır.

* Esnek Repo: Alıcı olan tarafın yani para yatıran yatırımcının  repo sözleşmesinde yer alan tarih ve koşullar çerçevesinde geri alabilme hakkı karşılığında , belli faiz oranı üzerinden ödeme yapacağı konusunda esneklik ayrıcalığı tanıyan işlemdir.

Bu yazı Repo kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>